Отрывок Песни о Сигурде
"Eldr nam at æsask
en jörð at skjalfa
ok hár logi
við himni gnæfa;
fár treystisk þar
fylkis rekka
eld at ríða
né yfir stíga."
Хегни сказал:
"*********
В чем пред тобою
Сигурд повинен
что хочешь ты смелого
жизни лишить?"
"Sigurðr Grana
sverði keyrði;
eldr sloknaði
fyrir öðlingi,
logi allr lægðisk
fyrir lofgjörnum,
bliku reiði
er Reginn átti
*********"
Гуннар сказал:
"Сигурд обеты
дал мне и клятвы
клятвы мне дал
и все нарушил:
меня обманул
а должен был крепко
клятвы блюсти
обеты исполнить!"
Brynhildr kvað:
"Sigurðr vá at ormi,
en þat síðan mun
engum fyrnask,
meðan öld lifir;
en hlýri þinn
hvárki þorði
eld at ríða
né yfir stíga.
*********"
Хегни сказал:
"Брюнхильд тебя
зло замышляя
и горе готовя
к гневу понудила!
Не простит она Гудрун
счастливого брака
и то не простит
что ею владел ты."
"Út gekk Sigurðr
andspjalli frá,
hollvinr lofða,
ok hnipnaði,
svá at ganga nam
gunnarfúsum
sundr of síður
serkr járnofinn.
*********"
"Жарили волка
одни, а другие
резали змей
иные же злобно
Готторму дали
вороньего мяса
перед тем, как героя
смогли погубить."
Högni kvað:
"(hvat hefir Sigurðr
til) saka unnit,
er þú fræknan vill
fjörvi næma?"
"Убит был Сигурд
к югу от Рейна, —
с дерева ворон
каркнул громко:
Атли о вас
клинки окровавит!
Злобных убийц
клятвы погубят!"
Gunnar kvað:
"Mér hefir Sigurðr
selda eiða,
eiða selda,
alla logna;
þá vélti hann mik,
er hann vera skyldi
allra eiða
einn fulltrúi."
Гудрун снаружи
стояла, дочь Гьюки
такие слова
сказала она:
"Где же Сигурд
воинов вождь
если братья мои
первыми едут?"
Högni kvað:
"Þik hefir Brynhildr
böl at gerva
heiftar hvattan
harm at vinna;
fyrman hon Guðrúnu
góðra ráða,
en síðan þér
sín at njóta."
Одно лишь в ответ
вымолвил Хегни:
"Надвое Сигурда
мы разрубили
конь склонился
над конунгом мертвым!"
"Sumir ulf sviðu,
sumir orm sniðu,
sumir Gotþormi
af gera deildu;
áðr þeir mætti
meins of lystir
á horskum hal
hendr of leggja."
Сказала тогда
Брюнхильд, дочь Будли:
"Владейте на счастье
землей и оружьем!
Всем бы владел
Сигурд один
если бы дольше
жизнь сохранил он."
"Soltinn varð Sigurðr
sunnan Rínar;
hrafn af meiði
hátt kallaði:
Ykkr mun Atli
eggjar rjóða,
munu vígskáum
of viða eiðar."
"Не подобало
там ему править
Гьюки наследьем
великой дружиной
если пять сыновей
вырастил Гьюки
к битвам готовых
в правленье умелых!"
Úti stóð Guðrún
Gjúka dóttir,
ok hon þat orða
alls fyrst of kvað:
"Hvar er nú Sigurðr,
seggja dróttinn,
er frændr mínir
fyrri ríða?"
Брюнхильд тогда
от души рассмеялась
так что жилье
все загудело:
"Долго владеть вам
землей и дружиной
если смогли вы
князя убить!"
Einn því Högni
andsvör veitti:
"Sundr höfum Sigurð
sverði höggvinn;
gnapir æ grár jór
yfir gram dauðum."
Гудрун ответила
Гьюки дочь:
"Речь ты ведешь
злую, преступную!
Гуннара, боги
за зло покарайте!
Могильщика Сигурда
месть ожидает!"
"Þá kvað þat Brynhildr
Buðla dóttir:
Vel skuluð njóta
vápna ok landa;
einn mundi Sigurðr
öllu ráða,
ef hann lengr litlu
lífi heldi."
"Поздний был вечер
выпили много
каждый слова
говорил веселые
потом улеглись
и спокойно заснули
Гуннар один
дольше всех бодрствовал."
"Væri-a þat sæmt,
at hann svá réði
Gjúka arfi
ok Gota mengi,
er hann fimm sonu
at folkræði,
gunnarfúsa,
getna hafði."
"Стал ногой шевелить
рассуждая долго
о том начал думать
дружины губивший
что ворон с орлом
промолвили с дерева
когда возвращались
братья домой."
"Hló þá Brynhildr
— bær allr dunði —
einu sinni
af öllum hug:
Lengi skuluð njóta
landa ok þegna,
er þér fræknan gram
falla létuð."
Брюнхильд, дочь Будли
конунга дочь
рано она
до рассвета, проснулась:
"Хотите иль нет —
о беде говорю я!
О горе скажу, —
как умолчать мне!"
"Þá kvað þat Guðrún
Gjúka dóttir:
Mjök mælir þú
miklar firnar;
gramir hafi Gunnar,
götvað Sigurðar;
heiftgjarns hugar
hefnt skal verða."
"Это услышав
все замолчали, —
понять не могли
что с женщиной сталось
отчего она, плача
о том говорит
о чем со смехом
просила героев."
"Fram var kvelda,
fjölð var drukkit,
þá var hvívetna
vilmál talið,
sofnuðu allir,
er i sæing kómu,
einn vakði Gunnarr
öllum lengr."
Брюнхильд сказала:
"Гуннар, я сон
страшный увидела:
холод в палате
и ложе холодное
а ты, конунг, едешь
счастья лишенный
закованный в цепи
между воителей
вражьей дружины:
так погибнет
весь Нифлунгов род, —
вы нарушили клятвы!"
"Fót nam-at hræra,
fjölð nam-at spjalla,
hitt herglötuðr
hyggja téði,
hvat þeir í bölvi
báðir sögðu
hrafn ey ok örn,
er þeir heim riðu."
"Гуннар, ответь мне
разве забыл ты
что кровь вы смешали
в знак побратимства!
Плохо ему
ты платишь за дружбу, —
первым другом
тебя считал он!"
"Vaknaði Brynhildr
Buðla dóttir,
dís skjöldunga,
fyr dag litlu:
Hvetið mik eða letið mik
— harmr er unninn —
sorg at segja
eða svá láta."
"Когда отправился
смелый герой
сватать меня
тогда доказал он
что не по-вашему
клятве он верен
той, что давал
юному конунгу:"
"Þögðu allir
við því orði,
fár kunni þeim
fljóða látum,
er hon grátandi
gerðisk at segja
þat er hlæjandi
hölða beiddi:"
"Меч положил
убранный золотом
конунг великий
меж нами на ложе, —
был клинок
в огне закален
капли яда
таил он в себе..."
"Hugða ek mér, Gunnarr,
grimmt í svefni,
svalt allt í sal,
ætta sæing kalda;
enn þú, gramr, riðir
glaums andvani,
fjötri fatlaðr,
í fjánda lið;
svá mun öll yður
ætt Niflunga
afli gengin,
eruð eiðrofa."
"Mant-at-tu, Gunnarr,
til görva þat,
er þit blóði í spor
báðir rennduð;
nú hefir þú hánum þat allt
illu launat,
er hann fremstan þik
finna vildi."
"Þá reyndi þat,
er riðit hafði
móðigr á vit
mín at biðja,
hvé herglötuðr
hafði fyrri
eiðum haldit
við inn unga gram."
"Benvönd of lét,
brugðinn gulli,
margdýrr konungr
á meðal okkar;
eldi váru eggjar
útan görvar,
en eitrdropum
innan fáðar."
Frá dauða Sigurðar
Hér er sagt í þessi kviðu frá dauða Sigurðar, ok víkr hér svá til sem þeir dræpi hann úti, en sumir segja svá, at þeir dræpi hann inni í rekkju sinni sofanda. En þýðverskir menn segja svá, at þeir dræpi hann úti í skógi, ok svá segir í Guðrúnarkviðu inni fornu, at Sigurðr ok Gjúkasynir hefði til þings riðit, þá er hann var drepinn. En þat segja allir einnig, at þeir sviku hann í tryggð ok vógu at hánum liggjanda ok óbúnum.
О смерти Сигурда
Здесь в этой песни рассказывается о смерти Сигурда и говорится, что он был убит вне дома. Но некоторые говорят, что он был убит в постели, спящий. А немецкие мужи говорят, что он был убит в лесу. А в Древней Песни о Гудрун говорится, что Сигурд и сыновья Гьюки ехали на тинг, когда его убили. Однако все говорят единогласно, что убийцы нарушили верность ему и напали на него лежащего и не готового к защите.