The Lay of Hyndla
Freyja kvað:
"Vaki mær meyja,
vaki mín vina,
Hyndla systir,
er í helli býr;
nú er rökkr rökkra,
ríða vit skulum
til Valhallar
ok til vés heilags."
Freyja spake:
"Maiden, awake!
wake thee, my friend,
My sister Hyndla,
in thy hollow cave!
Already comes darkness,
and ride must we
To Valhall to seek
the sacred hall."
"Biðjum Herjaföðr
í hugum sitja,
hann geldr ok gefr
gull verðungu;
gaf hann Hermóði
hjalm ok brynju,
en Sigmundi
sverð at þiggja."
"The favor of Heerfather
seek we to find,
To his followers gold
he gladly gives;
To Hermoth gave he
helm and mail-coat,
And to Sigmund he gave
a sword as gift."
"Gefr hann sigr sumum,
en sumum aura,
mælsku mörgum
ok mannvit firum;
byri gefr hann brögnum,
en brag skaldum,
gefr hann mannsemi
mörgum rekki."
"Triumph to some,
and treasure to others,
To many wisdom
and skill in words,
Fair winds to the sailor,
to the singer his art,
And a manly heart
to many a hero."
"Þórr mun hon blóta,
þess mun hon biðja,
at hann æ við þik
einart láti;
þó er hánum ótítt
við jötuns brúðir."
"Thor shall I honor,
and this shall I ask,
That his favor true
mayst thou ever find;
*********
Though little the brides
of the giants he loves."
"Nú taktu ulf þinn
einn af stalli,
lát hann renna
með runa mínum.
Hyndla kvað:
Seinn er göltr þinn
goðveg troða,
vilk-at ek mar minn
mætan hlæða."
"From the stall now
one of thy wolves lead forth,
And along with my boar
shalt thou let him run;
For slow my boar goes
on the road of the gods,
And I would not weary
my worthy steed."
"Flá ertu, Freyja,
er þú freistar mín,
vísar þú augum
á oss þannig,
er þú hefir ver þinn
í valsinni
Óttar unga
Innsteins bur."
Hyndla spake:
"Falsely thou askest me,
Freyja, to go,
For so in the glance
of thine eyes I see;
On the way of the slain
thy lover goes with thee.
Ottar the young,
the son of Instein."
Freyja kvað:
"Dulin ertu, Hyndla,
draums ætlak þér,
er þú kveðr ver minn
í valsinni,
þar er göltr glóar
Gullinbursti,
Hildisvíni,
er mér hagir gerðu,
dvergar tveir,
Dáinn ok Nabbi."
Freyja spake:
"Wild dreams, methinks,
are thine when thou sayest
My lover is with me
on the way of the slain;
There shines the boar
with bristles of gold,
Hildisvini,
he who was made
By Dain and Nabbi,
the cunning dwarfs."
"Senn vit ór söðlum
sitja vit skulum
ok um jöfra
ættir dæma,
gumna þeira,
er frá goðum kvámu."
"Now let us down
from our saddles leap,
And talk of the race
of the heroes twain;
The men who were born
of the gods above,
*********"
"Þeir hafa veðjat
Vala malmi
Óttarr ungi
ok Angantýr;
skylt er at veita,
svá at skati inn ungi
föðurleifð hafi
eftir frændr sína."
"A wager have made
in the foreign metal
Ottar the young
and Angantyr;
We must guard, for the hero
young to have,
His father's wealth,
the fruits of his race."
"Hörg hann mér gerði
hlaðinn steinum,
— nú er grjót þat
at gleri orðit; —
rauð hann í nýju
nauta blóði;
æ trúði Óttarr
á ásynjur."
"For me a shrine
of stones he made,
And now to glass
the rock has grown;
Oft with the blood
of beasts was it red;
In the goddesses ever
did Ottar trust."
"Nú láttu forna
niðja talða
ok upp bornar
ættir manna:
Hvat ek Skjöldunga,
hvat ek Skilfinga,
hvat er Öðlinga,
hvat er Ylfinga,
hvat er höldborit,
hvat er hersborit
mest manna val
und Miðgarði?"
Freyja spake:
"Tell to me now
the ancient names,
And the races of all
that were born of old:
Who are of the Skjoldungs,
who of the Skilfings,
Who of the Othlings,
who of the Ylfings,
Who are the free-born,
who are the high-born,
The noblest of men
that in Mithgarth dwell?"
Hyndla kvað:
"Þú ert, Óttarr,
borinn Innsteini,
en Innsteinn var
Alfi inum gamla,
Alfr var Ulfi,
Ulfr Sæfara,
en Sæfari
Svan inum rauða."
Hyndla spake:
"Thou art, Ottar,
the son of Instein,
And Instein the son
of Alf the Old,
Alf of Ulf,
Ulf of Sæfari,
And Sæfari's father
was Svan the Red."
"Móður átti faðir þinn
menjum göfga,
hygg ek, at hon héti
Hlédís gyðja;
Fróði var faðir þeirar,
en Fríund móðir;
öll þótti ætt sú
með yfirmönnum."
"Thy mother, bright
with bracelets fair,
Hight, methinks,
the priestess Hledis;
Frothi her father,
and Friaut her mother;
Her race of the mightiest
men must seem."
"Auði var áðr
öflgastr manna,
Halfdan fyrri
hæstr Skjöldunga;
fræg váru folkvíg,
þau er framir gerðu,
hvarfla þóttu hans verk
með himins skautum."
"Of old the noblest
of all was Ali,
Before him Halfdan,
foremost of Skjoldungs;
Famed were the battles
the hero fought,
To the corners of heaven
his deeds were carried."
"Eflðisk hann við Eymund
æðstan manna,
en hann vá Sigtrygg
með svölum eggjum,
eiga gekk Almveig,
æðsta kvinna,
ólu þau ok áttu
átján sonu."
"Strengthened by Eymund,
the strongest of men,
Sigtrygg he slew
with the ice-cold sword;
His bride was Almveig,
the best of women,
And eighteen boys
did Almveig bear him."
"Þaðan eru Skjöldungar,
þaðan Skilfingar,
þaðan Öðlingar,
þaðan Ynglingar,
þaðan höldborit,
þaðan hersborit,
mest manna val
und Miðgarði;
allt er þat ætt þín,
Óttarr heimski."
Hyndla spake:
"Hence come the Skjoldungs,
hence the Skilfings,
Hence the Othlings,
hence the Ynglings,
Hence come the free-born,
hence the high-born,
The noblest of men
that in Mithgarth dwell:
And all are thy kinsmen,
Ottar, thou fool!"
"Var Hildigunnr
hennar móðir,
Sváfu barn
ok sækonungs;
allt er þat ætt þín,
Óttarr heimski.
Varðar, at viti svá.
Viltu enn lengra?"
"Hildigun then
her mother hight,
The daughter of Svava
and Sækonung;
And all are thy kinsmen,
Ottar, thou fool!
It is much to know,
wilt thou hear yet more?"
"Dagr átti Þóru
drengja móður,
ólusk í ætt þar
æðstir kappar:
Fraðmarr ok Gyrðr
ok Frekar báðir,
Ámr ok Jösurmarr,
Alfr inn gamli.
Varðar, at viti svá.
Viltu enn lengra?"
"The mate of Dag
was a mother of heroes,
Thora, who bore him
the bravest of fighters,
Frathmar and Gyrth
and the Frekis twain,
Am and Jofurmar,
Alf the Old;
It is much to know,
wilt thou hear yet more?"
"Ketill hét vinr þeira,
Klypps arfþegi,
var hann móðurfaðir
móður þinnar;
þar var Fróði
fyrr en Kári,
inn eldri var
Alfr of getinn."
"Her husband was Ketil,
the heir of Klypp,
He was of thy mother
the mother's-father;
Before the days
of Kari was Frothi,
And horn of Hild
was Hoalf then."
"Nanna var næst þar
Nökkva dóttir,
var mögr hennar
mágr þíns föður;
fyrnð er sú mægð,
fram tel ek lengra;
kunna ek báða
Brodd ok Hörvi;
allt er þat ætt þín,
Óttarr heimski."
"Next was Nanna,
daughter of Nokkvi,
Thy father's kinsman
her son became;
Old is the line,
and longer still,
And all are thy kinsmen,
Ottar, thou fool!"
"Ísolfr ok Ásolfr
Ölmóðs synir
ok Skúrhildar
Skekkils dóttur;
skaltu til telja
skatna margra;
allt er þat ætt þín,
Óttarr heimski."
Hyndla spake:
"Isolf and Osolf,
the sons of Olmoth,
Whose wife was Skurhild,
the daughter of Skekkil,
Count them among
the heroes mighty,
And all are thy kinsmen,
Ottar, thou fool!"
"Gunnarr balkr,
Grímr arðskafi,
járnskjöldr Þórir,
Ulfr gínandi."
"Gunnar the Bulwark,
Grim the Hardy,
Thorir the Iron-shield,
Ulf the Gaper,
Brodd and Hörvir
both did I know;
In the household they were
of Hrolf the Old."
"Hervarðr, Hjörvarðr,
Hrani, Angantýr,
Búi ok Brámi,
Barri ok Reifnir,
Tindr ok Tyrfingr,
ok tveir Haddingjar;
allt er þat ætt þín,
Óttarr heimski."
"Hervarth, Hjorvarth,
Hrani, Angantyr,
Bui and Brami,
Barri and Reifnir,
Tind and Tyrfing,
the Haddings twain,
And all are thy kinsmen,
Ottar, thou fool!"
"Austr í Bolm
váru bornir
Arngríms synir
ok Eyfuru,
brökun var berserkja,
böl margs konar,
um lönd ok um lög
sem logi færi;
allt er þat ætt þín,
Óttarr heimski."
"Eastward in Bolm
were born of old
The sons of Arngrim
and Eyfura;
With berserk-tumult
and baleful deed
Like fire o'er land
and sea they fared,
And all are thy kinsmen,
Ottar, thou fool!"
"Kunnak báða
Brodd ok Hörvi;
váru þeir í hirð
Hrolfs ins gamla.
Allir bornir
frá Jörmunreki,
Sigurðar mági,
— hlýð þú sögu minni, —
folkum grimms,
þess er Fáfni vá."
"The sons of Jormunrek
all of yore
To the gods in death
were as offerings given;
He was kinsman of Sigurth,
hear well what I say,
The foe of hosts,
and Fafnir's slayer."
"Sá var vísir
frá Völsungi
ok Hjördís
frá Hrauðungi,
en Fylimi
frá Öðlingum;
allt er þat ætt þín,
Óttarr heimski."
Hyndla spake:
"From Volsung's seed
was the hero sprung,
And Hjordis was born
of Hrauthung's race,
And Eylimi
from the Othlings came,
And all are thy kinsmen,
Ottar, thou fool!"
"Gunnarr ok Högni,
Gjúka arfar,
ok it sama Guðrún,
systir þeira;
eigi var Gutþormr
Gjúka ættar,
þó var hann bróðir
beggja þeira;
allt er þat ætt þín,
Óttarr heimski."
"Gunnar and Hogni,
the heirs of Gjuki,
And Guthrun as well,
who their sister was;
But Gotthorm was not
of Gjuki's race,
Although the brother
of both he was:
And all are thy kinsmen,
Ottar, thou fool!"
"Haraldr hilditönn
borinn Hræreki
slöngvanbauga,
sonr var hann Auðar,
Auðr djúpúðga
Ívars dóttir,
en Ráðbarðr var
Randvers faðir;
þeir váru gumnar
goðum signaðir;
allt er þat ætt þín,
Óttarr heimski.
*********"
"Of Hvethna's sons
was Haki the best,
And Hjorvarth the father
of Hvethna was;
*********"
Freyja kvað:
"Ber þú minnisöl
mínum gesti,
svá hann öll muni
orð at tína
þessar ræðu
á þriðja morgni,
þá er þeir Angantýr
ættir rekja."
"Harald Battle-tooth
of Auth was born,
Hrörek the Ring-giver
her husband was;
Auth the Deep-minded
was Ivar's daughter,
But Rathbarth the father
of Randver was:
And all are thy kinsmen,
Ottar, thou fool!"
Hyndla kvað:
"Snúðu braut heðan,
sofa lystir mik,
fær þú fátt af mér
fríðra kosta;
hleypr þú, Óðs vina,
úti á náttum,
sem með höfrum
Heiðrún fari."
Freyja spake:
"To my boar now bring
the memory-beer,
So that all thy words,
that well thou hast spoken,
The third morn hence
he may hold in mind,
When their races Ottar
and Angantyr tell."
"Rannt at Óði
ey þreyjandi,
skutusk þér fleiri
und fyrirskyrtu;
hleypr þú, Óðs vina,
úti á náttum,
sem með höfrum
Heiðrún fari."
Hyndla spake:
"Hence shalt thou fare,
for fain would I sleep,
From me thou gettest
few favors good;
My noble one, out
in the night thou leapest
As Heithrun goes
the goats among"
Freyja kvað:
"Ek slæ eldi
of íviðju,
svá at þú eigi kemsk
á braut heðan."
"To Oth didst thou run,
who loved thee ever,
And many under
thy apron have crawled;
My noble one, out
in the night thou leapest,
As Heithrun goes
the goats among."
Hyndla kvað:
"Hyr sé ek brenna,
en hauðr loga,
verða flestir
fjörlausn þola;
ber þú Óttari
bjór at hendi
eitri blandinn mjök,
illu heilli."
Freyja spake:
"Around the giantess
flames shall I raise,
So that forth unburned
thou mayst not fare."
Freyja kvað:
"Orðheill þín
skal engu ráða,
þóttú, brúðr jötuns,
bölvi heitir;
hann skal drekka
dýrar veigar;
bið ek Óttari
öll goð duga."
Hyndla spake:
"Flames I see burning,
the earth is on fire,
And each for his life
the price must lose;
Bring then to Ottar
the draught of beer,
Of venom full
for an evil fate."
Freyja spake:
"Thine evil words
shall work no ill,
Though, giantess, bitter
thy baleful threats;
A drink full fair
shall Ottar find,
If of all the gods
the favor I get."
Translation by Henry Adams Bellows.